over biodiversiteit
België bevindt zich midden in een biodiversiteitscrisis. Door de afwezigheid van een duidelijke visie in onze ruimtelijke planning is de natuur sterk versnipperd geraakt. De verhardingsgraad is bovendien erg groot. Vooral in Vlaanderen is open ruimte die niet voor landbouw bestemd is schaars en bestaan natuurgebieden vaak uit kleine, geïsoleerde fragmenten.
Daarnaast zorgt een hoge nutrientenbelasting (stikstof, fosfor), voornamelijk afkomstig uit landbouw en verbrandingsmotoren, voor een sterke verarming van de ecosystemen. Veel plant- en diersoorten verdwijnen omdat hun leefgebied te klein, te geïsoleerd of te sterk vervuild is. Volgens recente rapporten verkeert het merendeel van onze beschermde habitats en soorten in een ongunstige staat (Natuurraport 2023, INBO).
Waarom belangrijk?
Biodiversiteit is geen luxe, maar de basis van goed functionerende ecosystemen. Deze ecosystemen zijn voor de mensheid van groot belang: bestuiving, bodemvruchtbaarheid, waterregulatie, … – allemaal ecosysteemdiensten die wereldwijd een enorme economische en socioculturele waarde opleveren. Biodiversiteit draagt ook bij aan onze gezondheid: via schone lucht, drinkbaar water en mentale rust.
Tegelijk is het belangrijk om kritisch te blijven: vaak zijn het slechts enkele sleutelsoorten die een groot deel van deze diensten leveren. De echte waarde van biodiversiteit zit daarom niet alleen in aantallen, maar in veerkracht. Een rijk ecosysteem, bestaand uit een grote verscheidenheid aan soorten, blijft functioneren bij droogte, stormen of ziektes. Dit omdat de verschillende soorten elkaar kunnen opvangen en vervangen. De kracht van biodiversiteit zit dus vooral in functionele complementariteit, waardoor ecosysteemdiensten constant geleverd blijven.
Zie onderstaande infographic ter illustratie (European Environment Agency, 2022)
de bijdrage van Edouard?
Op twee verschillende schalen werkt Edouard mee aan meer biodiversiteit.
– Op lokale schaal, in België, werkt hij actief mee aan uibtreiding van wilde natuur.
– Op globale schaal gaat hij pragmatisch te werk bij de selectie van ecologisch verantwoorde theetelers, zij het biologisch of niet-biologisch.
Op lokale schaal is de insteek simpel: alle opbrengst van de theeverkoop wordt gebruikt om gronden aan te kopen. De focus ligt op gronden die momenteel een andere functie bekleden, om ze vervolgens volledig terug te kunnen geven aan de natuur. Omdat openbare ruimte in België erg kostbaar is, wordt er, met respect voor het ruimtelijk uitvoeringsplan, meticuleus gezocht naar plekken met een hoge potentiële natuurwaarde. Het einddoel is de creatie van ruimte voor natuur, zodat die zich volop kan herstellen, verbinden en ontwikkelen.
Op een meer globale schaal besteedt Edouard bij de import van zijn thee veel aandacht aan de ecologische voetafdruk – de hoeveelheid land nodig voor productie.
In de wetenschap bestaat een levendig debat over wat duurzamer is: biologische teelt is vaak minder productief en heeft dus meer oppervlakte nodig voor eenzelfde opbrengst. Het land dat bewerkt wordt, heeft echter een hogere biodiversiteitswaarde. Hoogproductieve plantages daarentegen zijn van lage natuurwaarde, maar hebben een kleiner areaal nodig voor eenzelfde opbrengst. Hierdoor blijft er meer land over voor volwaardige natuur. Er bestaat geen consensus over welke aanpak nu de beste is; dit is waarschijnlijk afhankelijk van locale factoren en vergt dus empirisch onderzoek.
Wat vaststaat, is dat landbouw en natuur niet los van elkaar kunnen worden gezien. Daarom zoekt Edouard naar keuzes die natuurherstel maximaal ondersteunen – of dit nu biologisch of niet-biologisch is.